Więcej marek od

Poznaj najpopularniejsze rodzaje świetlówek

 

Tradycyjna świetlówka to prosta, szklana rura wypełniona mieszaniną gazów, która w wyniku wyładowania jarzeniowego emituje światło. Od momentu jej wynalezienia minęło jednak blisko 90 lat. Dziś świetlówki dostępne są w różnych kształtach i kolorach, nowocześniejsza jest też technologia, dzięki której świecą. Poznaj najpopularniejsze rodzaje świetlówek i przekonaj się, który z nich najlepiej odpowiada twoim oczekiwaniom.



Idea smart city jest coraz popularniejsza. Jakich korzyści mogą spodziewać się samorządowcy z wdrożenia np. inteligentnych systemów zarządzania oświetleniem? 
Idea smart city jest coraz popularniejsza. Jakich korzyści mogą spodziewać się samorządowcy z wdrożenia np. inteligentnych systemów zarządzania oświetleniem? 

Jak działa świetlówka fluorescencyjna? Czy to prawda, że tradycyjne świetlówki są niebezpieczne dla zdrowia? 


Sposób działania tradycyjnej świetlówki jest prosty. Wewnątrz rury znajdują się pary argonu i niewielkie ilości rtęci w stanie gazowym. Na jej końcach zamocowane są zaś elektrody. Gdy przepływa przez nie prąd, wewnątrz rury dochodzi do wyładowania elektrycznego, w efekcie którego rtęć wytwarza promieniowanie ultrafioletowe, którego ludzkie oko nie jest w stanie dostrzec. Wewnątrz rura pokryta jest jednak luminoforem, który pochłania tę energię, a następnie emituje ją w postaci światła widzialnego.

 

To praktyczna i przyjazna środowisku technologia, bo świetlówki, świecąc, emitują znacznie mniej ciepła niż tradycyjne żarówki żarowe, które zaledwie 5% energii przetwarzały na światło. Czy rtęć znajdująca się wewnątrz rury nie powinna nas jednak niepokoić? Co, jeśli świetlówka się rozbije i jej opary rozprzestrzenią się po wnętrzu? Wykorzystywane obecnie świetlówki zawierają znacznie mniej rtęci lub związki chemiczne zawierające śladowe ilości rtęci, niż prototypy z lat 30. XX w. W jednej rurze jest jej nie więcej niż w termometrze rtęciowym. W razie gdyby świetlówka rozbiła się, wystarczy dokładnie wywietrzyć pomieszczenie, a szkło usunąć (ale nie przy pomocy odkurzacza, bo opary rtęci mogłyby osadzić się na filtrze). Dostępne są też świetlówki pokryte specjalną powłoką, która zabezpiecza szkło przed rozpryśnięciem. Przykładem takiej świetlówki jest Philips MASTER TL-D Secura.

Rodzaje świetlówek tradycyjnych 

Tak jak już zostało wspomniane - świetlówki dostępne są dziś w wielu formach. Oto ich najpopularniejsze rodzaje:

 

  • Świetlówki liniowe. Klasyczne lampy w formie prostej rury. Znajdują zastosowanie w biurach, sklepach, szkołach, budynkach publicznych, czyli wszędzie tam, gdzie potrzebne jest energooszczędne oświetlenie wysokiej jakości.
  • Świetlówki miniaturowe. Liniowe świetlówki o niewielkiej średnicy stosowane najczęściej do podświetlania szyldów, dróg ewakuacyjnych i akwariów.
  • Świetlówki okrągłe. Świetlówka wygięta do formy okręgu. Pełni zazwyczaj funkcje dekoracyjne w biurach i wnętrzach mieszkalnych.
  • Świetlówki kompaktowe. Świetlówka  o różnych kształtach, np. litery U, spirali lub połączonych ze sobą małych rurek potocznie nazywana świetlówką energooszczędną. Po tym jak Unia Europejska zakazała produkcji tradycyjnych żarówek żarowych, można ją znaleźć niemal w każdym domu.

 

Świetlówki różnią się jednak nie tylko kształtem. Na ich opakowaniach można znaleźć też różne symbole. Co oznaczają?

 

  • T5 – tym symbolem oznaczane są świetlówki o średnicy 16 mm, są to zatem świetlówki miniaturowe.
  • T8 – średnica bańki takiej świetlówki wynosi 26 mm.  
  • T12 – największa z dostępnym świetlówek. Jej średnica to 36 mm.
  • TL-D – te świetlówki występują jedynie w ofercie Signify. Symbolem tym oznaczone są świetlówki efektywniejsze energetycznie i przeznaczone do szerokiej liczby  zastosowań, np. muzeów, gdzie należy ograniczać ilość promieni UV, czy lokali gastronomicznych, gdzie stłuczona żarówka mogłaby doprowadzić do skażenia rtęcią żywności. Do świetlówek tej kategorii zalicza się wspomniana świetlówka MASTER TL-D Secura.

 

Poszczególnym średnicom świetlówek odpowiadają też różne trzonki. Oto kilka najpopularniejszych rodzajów trzonków świetlówek:

 

  • G5 – okrągły trzonek z dwoma pinami, stosowany w świetlówkach o średnicy 16 mm.
  • G13 – najpopularniejszy rodzaj trzonka okrągłego, stosowany w świetlówkach o średnicy 26 mm.
  • 2G13 – trzonek stosowany np.. w świetlówkach energooszczędnych
  • E14 – tzw. mały gwint, używany w świetlówkach kompaktowych przeznaczonych do użytku domowego.
  • E27 – tzw. trzonek z tzw. gwintem  Edisona; to wciąż najczęściej stosowany rodzaj trzonka, stosuje się go również w świetlówkach kompaktowych.

Kupując świetlówkę, należy też zwrócić uwagę na jej moc i barwę emitowanego światła. Powinna być ona dobrana do miejsca, w jakim planujemy ją zamontować.

Czy świetlówki LED mogą być alternatywą dla lamp fluorescencyjnych?


Tradycyjne świetlówki wciąż są powszechnie wykorzystywane, ale rośnie im poważna konkurencja - wypełnione gazem bańki można bowiem zastąpić energooszczędnymi źródłami LED. Te, w przeciwieństwie do tradycyjnych świetlówek, nie potrzebują do działania rtęci lub jej związków i pozwalają na jeszcze większe oszczędności energii.

 

Liniowe tuby LED praktycznie niczym nie różnią się wizualnie od lamp fluorescencyjnych. Także składają się z podłużnej bańki i dwóch trzonków. Oprócz technologii świecenia różni je jednak jeszcze jeden istotny szczegół. Choć nie widać tego na pierwszy rzut oka, tuby LED wykonane są z plastiku, a nie szkła. To także działa na ich korzyść, ponieważ tym sposobem znika ryzyko rozbicia świetlówki. To szczególnie ważne w miejscach, gdzie przetwarza się żywność czy w placówkach opieki zdrowotnej.

 

Także jakość światła emitowanego przez tuby LED jest lepsza. LED-y, w przeciwieństwie do świetlówek starego typu, nie emitują szkodliwego promieniowania UV, a widmo wytwarzanego przez nie światła jest bardzo szerokie. Dotyczy to jednak jedynie wysokiej jakości źródeł światła LED, które zostały przebadane pod kątem bezpieczeństwa fotobiologicznego. Ich tańsze zamienniki często migoczą i choć efekt ten zwykle bywa dla nas niewidoczny, może być przyczyną bólów głowy, problemów z koncentracją i pieczenia oczu. Niskiej jakości LED-y nie święcą też białym, lecz niebieskim,  czy też bladym światłem które powoduje, że różne przedmioty widzimy w ich nienaturalnej barwie, co jest bardzo niewygodne i nieprzyjemne.  Decydując się na wymianę tradycyjnych świetlówek na LED-y, warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże wybrać nam prawdziwie efektywne i bezpieczne dla oczu rozwiązanie.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Napisz do naszego eksperta

 

Dr Paweł Morawski
z wykształcenia fizyk, od ponad 12 lat związany z firmą Philips Lighting Poland