Więcej marek od

Inspirująca droga do światła - czyli historia
żarówki

Poznaj z nami historię żarówki

 

Żarówka należy do tych wynalazków, bez których nie wyobrażamy sobie codziennego funkcjonowania – sztuczne oświetlenie jest tak często używane, że właściwie nie zwracamy już nie większej uwagi. Może przybierać różne formy, zapewnia bezpieczeństwo i nierzadko wykorzystywane jest w celach dekoracyjnych. Warto więc wiedzieć w jaki sposób działają żarówki oraz poznać historię ich powstania.
 

Jak działa żarówka?


Źródłem światła w żarówce jest żarnik, czyli cienki drucik wykonany z wolframu, który rozżarza się pod wpływem przepływającego przez niego prądu elektrycznego  emitując w ten sposób światło. Aby nie dopuścić do utleniania się wolframu, konieczne jest zamknięcie go w próżni, albo w szklanej bańce wypełnionej szlachetnymi gazami. Za twórcę żarówki uznawany jest Thomas Alva Edison, który wykorzystał włókna węglowe oraz zwęglone włókna bambusa japońskiego.

 

W rzeczywistości jednak udoskonalił on opatentowany w 1860 roku wynalazek Brytyjczyka Josepha Wilsona Swana. Pomysł Edisona uzyskał patent dopiero w 1879 roku. Obaj panowie doszli jednak do porozumienia i nawet stworzyli wspólne przedsiębiorstwo. Warto przy tym wspomnieć, że wcześniej również inni wynalazcy próbowali osiągnąć podobny efekt eksperymentując z różnymi materiałami. Należą do nich m.in. Marcelin Jobard, Robert Grave czy Heinrich Göbel. Twórcą współczesnej żarówki wolframowej jest Irving Langmuir, który skonstruował swój wynalazek w 1913 roku.

Lampy neonowe i jarzeniowe

 

Wynalazek Edisona i Swana stał się niezwykle powszechny, ale pracowano również nad innymi źródłami światła sztucznego. W 1910 roku francuski fizyk Georges Claude skonstruował lampę, w której światło emitowane było dzięki wyładowaniom elektrycznym atomów umieszczonego w niej neonu. Wynalazek Francuza dał początek znanym dzisiaj jarzeniówkom, czyli neonom wykorzystywanym w reklamach ze względu na świecenie kolorowym światłem.

 

W 1938 roku z kolei w USA i ZSRR pojawiły się pierwsze świetlówki, czyli lampy fluoroscencyjne, których działanie opierało się na zjawisku luminescencji. Wewnętrzna powierzchnia lampy wypełnionej parami rtęci oraz argonem pokryta była luminoforem, co powodowało wyładowania elektryczne wytwarzające promieniowanie nadfioletowe zamieniane następnie przez luminofor w światło widzialne.

 

W ciągu następnych dziesięcioleci wprowadzano kolejne ulepszenia i realizowano pomysły pozwalające na stworzenie coraz doskonalszych i bardziej energooszczędnych źródeł światła, które obecnie znajdują zastosowanie zarówno do oświetlania domów prywatnych, jak i obiektów użyteczności publicznej czy przestrzeni miejskiej. Dziś niemałym zainteresowaniem cieszą się żarówki wykorzystujące technologię LED. Jak one działają?

Historia żarówki – od Edisona do oświetlenia LED

Budowa i historia żarówek ledowych


Źródła światła wykorzystujące technologię LED (Light Emitting Diodes) są błędnie nazywane żarówkami. Właściwa nazwa to źródło światła, ponieważ w ich przypadku emisja światła możliwa jest nie w wyniku żarzenia się żarnika, a działania diod elektroluminescencyjnych umieszczonych w odpowiedniej obudowie. Rozwiązanie to pozwala stosować lampy LED w oprawach przeznaczonych dla tradycyjnych żarówek bez konieczności zmiany instalacji elektrycznej. Oprócz diod i obudowy zbudowane są one ze sterownika, jak także z układu optycznego, którego celem jest wzmocnienie, rozproszenie albo odpowiednie ukierunkowanie wiązki emitowanego światła. 

Chociaż lampy LED przez wiele osób uznawane są za współczesny wynalazek, w rzeczywistości ich historia zapoczątkowana została ponad 100 lat temu, kiedy to odkryte zostało zjawisko elektroluminescencji. Jego praktyczne zastosowanie miało miejsce dopiero w 1955 roku – właśnie wtedy Rubin Braustein uzyskał podczerwień z arsenku galu i innych stopów półprzewodników. Pierwsza dioda LED najbardziej zbliżona do stosowanych współcześnie lamp to żółta dioda wynaleziona w 1972 roku przez George’a Craforda. Wynalazek dawał znacznie mocniejsze światło niż wcześniejsze czerwone LEDy i wraz z upływem czasu był doskonalony. Przełom w  technologii LED nastąpiłe z dniem wynalezienie diody świecącej kolorme niebieskim, za co komitet noblowski przyznał Nagrodę Nobla z fizyki w roku 2014 dla Isamu Akasaki, Hiroshi Amano i Shuji Nakamura.

Odkrycie to pozwoliło stworzyć znacznie wydajniejsze i energooszczędne źródła światła LED, niż znano dotychczas.

 

Od zawsze poszukiwano też sposobów na obniżenie kosztów konstruowania diod, zapewnienie większej ich trwałości oraz bezpiecznego użytkowania. Dziś stają się one coraz popularniejsze ze względu na liczne zalety, a firma Philips dokłada wszelkich starań, aby je udoskonalić w jeszcze większym stopniu.